رضا قلى ميرزا نايب الاياله
مقدمه 14
سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى )
از معاصران حوادث مخصوصا كسانى كه دستاندركار بودهاند مانده است معتبرترين سند و مدرك شمرده مىشود ، زيرا اگر اين نويسنده غرض و مقصود خاصى داشته اين غرض را همهجا به كار نبرده و علل و اسباب بروز حوادث را مكتوم نگاه نداشته و اگر هم اندك اشارهاى باوضاع اقتصادى و اجتماعى و سياسى آنروز كرده باشد باز حقيقت بدست مىآيد . به همين جهتست كه در ميان تاريخنويسان امروز كتابهايى كه به آنها عنوان خاطرات يا سفرنامه ميدهند از مهمترين اسناد براى روشن كردن تاريخ هر زمان و مكانيست . كتابى كه درين صحايف از نظر خوانندگان خواهد گذشت همهء اين فوايد را دربر دارد و من از دانشمند مكرم آقاى اصغر فرمانفرمائى قاجار كه آن را بدين صورت پسنديده براى بهرهجويى پژوهندگان فراهم آوردهاند سپاسگزارم . پيش از انتشار ، نسخهء خطى آن را بدقت خواندهام و در هر سطر و هر صحيفهء آن از تحسين فروننشستهام و يقين دارم خوانندگان نيز درين ستايش با من همداستان خواهند بود . متن كتاب شامل سفرنامهء بسيار جالب و شيرين رضا قلى ميرزا پسر حسينعلى ميرزا فرمانفرما پسر فتحعلى شاه قاجارست و ضمايم آن يادداشتهايى از [ زندگانى رضا قلى ميرزا و برادران و فرزندان اوست كه آقاى اصغر فرمانفرمائى ] نوشته و نكات بسيار جالب نيز در آنها هست . روى همرفته اين كتاب قطعا از اسناد مهمى خواهد بود كه تاريخ يك دورهء